درمان زخم عفونی با عسل

هزاران سال است که برخی افراد از درمان زخم عفونی با عسل استفاده می کنند؛ اما فقط در دوره های اخیر توضیحات علمی در زمینه اثربخشی آن ارائه شده است. خصوصیات فیزیکی عسل باعث تسریع روند بهبودی می شود، اسیدیته آن باعث آزاد شدن اکسیژن از هموگلوبین می شود؛ در نتیجه محیط زخم برای فعالیت پروتئازهای مخرب مطلوبیت خود را از دست می دهد. به دنبال آن اسمولاریته زیاد عسل مایعات را از بستر زخم خارج می کند.

عسل طیف گسترده ای از فعالیت ضد باکتری دارد؛ اما در قدرت و تاثیرگذاری بین عسل های مختلف تنوع زیادی وجود دارد. دو نوع فعالیت ضد باکتری در این ماده وجود دارد. در اکثر عسل ها این فعالیت به دلیل پراکسید هیدروژن است؛ اما بیشتر آن توسط آنزیم کاتالاز که در خون، سرم و بافت های زخم وجود دارد، غیرفعال می شود.

در عسل مانوکا، این فعالیت به دلیل متیل گلیوکسال است که غیرفعال نمی شود. پانسمان عسل که در محصولات مراقبت از زخم استفاده می شود، با مقدار قابل توجهی ترشحات زخم، رقت را تحمل می کند و توان فعالیت کافی را برای جلوگیری از رشد باکتری ها دارد.

شواهد خوبی وجود دارد که عسل دارای فعالیت های زیستی است که پاسخ ایمنی را تحریک (بنابراین رشد بافت ها را برای ترمیم زخم تقویت می کند) و التهاب را سرکوب می کند و باعث نابودی سریع اتولیتیک می شود. برای اطلاعات بیشتر در زمینه درمان زخم عفونی با عسل در ادامه با ما همراه باشید.

آیا درمان زخم عفونی با عسل ممکن است؟

تحقیقات گسترده ای وجود دارد که درمان زخم عفونی با عسل و بهبود زخم های مختلف را ثابت می کنند. با این وجود، به دلیل انواع مختلف زخم ها، جمع آوری شواهد و انجام آزمایشات بالینی مورد‌نیاز برای ارزیابی عسل در همه این شرایط مختلف دشوار است.

Cochrane Review ، یک گروه مهم بررسی مستقل گزارش می دهد: «به نظر می رسد عسل نسبت به درمان معمول (که شامل گاز پارافین، گاز آغشته به سوفرامایسین، پارچه استریل و در معرض سوختگی قرار گرفتن است) سوختگی های عمیق جزئی را بهبود می بخشد. همچنین درمان زخم های جراحی به وسیله عسل سریع تر از داروهای ضدعفونی کننده و گاز است.»

عسل در درمان زخم ها ازجمله زخم عفونی چگونه عمل می کند؟

باکتری ها در عسل رشد خوبی ندارند. این یکی از دلایلی است که درمان زخم عفونی با عسل را مفید می دانند. به نوعی عسل باکتری ها را نابود می کند. دلایل زیادی برای این امر وجود دارد از جمله:

• عسل مرطوب نیست. این ماده حاوی آب بسیار کمی است که باکتری برای رشد به آن احتیاج دارد.
• عسل پراکسید هیدروژن (H2O2) دارد که به مبارزه با باکتری ها کمک می کند. دلیل این امر این است که زنبورهای عسل شهد را می بلعند و در معده آن ها یک آنزیم (گلوکز اکسیداز) وجود دارد که از شهد H2O2  (و اسید گلوکونیک) می سازد، سپس زنبورها آن را دوباره احیا می کنند و در نهایت به عسلی که ما استفاده می کنیم، تبدیل می شوند.
• عسل نیز بسیار اسیدی است و pH آن در حدود 3.9 است.

درمان زخم عفونی با عسل چه موقع باید انجام می شود؟

اولین نکته برای هر نوع سوختگی یا زخم عفونی این است که از کمک پزشکی حرفه ای استفاده کنید؛ زیرا:

• سوختگی ممکن است جدی تر از آنچه به نظر می رسد، باشد.
• اگر زخم آلوده یا با عفونت بالا دارید، ممکن است نیاز به جراحی و مراقبت های جدی توسط متخصص پزشکی یا دریافت آنتی بیوتیک داشته باشید. در این شرایط بهتر است صبر نکنید؛ زیرا عسل جایگزین ایمنی نیست.
• گاهی زخم نیاز به بخیه دارد. در صورت نیاز، به دلیل خطر عفونت، زخم باید زود ببند. انجام این کار در عرض چند ساعت و در همان روز مهم است.
• زخم سوراخ شده، مانند گزش دندان ها یا ناخن های گربه شاید جدی تر از آنچه به نظر می رسد، باشد. شما ممکن است نیاز به درمان بیشتر از‌جمله آنتی بیوتیک، تزریق کزاز، دبریدیم یا از بین بردن مواد خارجی داشته باشید.
• مهم است که یک زخم کاملا تمیز شود. اگر مواد خارجی در زخم قرار دارد، مهم است که برای تمیز کردن این زخم کمک بگیرید.
• اگر دیابت یا نقص ایمنی دارید، زخم ها نیز ممکن است جدی تر شوند.
• به روز بودن واکسن کزاز خود را فراموش نکنید. اگر زخم کثیف یا جدی دارید، مطمئن شوید که در 5 سال گذشته واکسن زده اید یا نه.

انواع زخم های درمان شده

عسل پزشکی در انواع مختلفی از زخم ها استفاده شده است:

• زخم به دلیل ضربه و آسیب دیدگی که می تواند بر اثر برش یا خراش ساده باشد؛
• زخم ناشی از سوختگی؛
• برخی از زخم ها زخم فشار نامیده می شوند که ممکن است هنگام خوابیدن در رختخواب برای مدت طولانی به وجود آیند. این زخم برای افراد بسیار بیمار (مانند فرد در بخش مراقبت های ویژه)‌، فلج، سالخورده یا ناتوان رخ می دهد؛
• زخم های دیگری که وقتی جریان خون خوب نیست، به خصوص در پاها، افراد مسن و در بعضی موارد، سیگاری ها ایجاد می شود. این امر می تواند شامل زخم های استاز وریدی و زخم های نارسایی شریانی باشد؛
• زخم هایی که در افراد دیابتی به خصوص روی پا ایجاد می شود.

مبارزه با مقاومت ضد میکروبی

سوءمدیریت و استفاده بیش از حد از آنتی بیوتیک ها می تواند مشکل حادی را به وجود آورد. آن دسته از عفونت هایی که زمانی به آنتی بیوتیک ها پاسخ می دادند، اکنون در برابر آن ها مقاوم شده اند. به این معنی که باکتری در مقابل آنتی بیوتیک ها رشد می کند .این امر به این علت است که ما از آنتی بیوتیک هایی استفاده می کنیم که نیاز نداریم. حتی ممکن است برای جلوگیری از عفونت ایجاد نشده آنتی بیوتیک مصرف شود.

در این شرایط عسل فرصتی برای درمان عفونت ها، چه مقاوم و چه غیرمقاوم در برابر آنتی بیوتیک ها فراهم می کند. عسل در مقابل باکتری ها مقاومت خود را از دست نمی دهد؛ بنابراین به روش خود به جلوگیری از آن کمک می کند.

درمان زخم عفونی با عسل روشی قدیمی است؛ اما همانند روش های درمانی جدید است که با نزدیک شدن به دوران پس از آنتی بیوتیک، در حال کشف مجدد آن هستیم. ممکن است انواع بیشتری از روش های درمانی که زمانی جایگزین یا رایگان در نظر گرفته می شدند، برای مبارزه با باکتری ها مهم شوند؛ زیرا با آنتی بیوتیک هایی که به آن ها اعتماد کرده ایم، توانایی مبارزه با باکتری ها را از دست می دهیم.

نحوه استفاده از عسل روی زخم ها

در زیر نکات کلی در زمینه چگونگی استفاده از عسل برای مراقبت از زخم بیان می شود:

· برای درمان زخم های آلوده باید از عسل استریلیزه و آزمایش شده برای اهداف دارویی استفاده شود.

· مقدار عسل استفاده شده به میزان مایعات خارج شده از زخم بستگی دارد.

· دفعات تغییر پانسمان به سرعت رقیق شدن عسل توسط ترشح بستگی دارد.

· پانسمان های مخفی به جلوگیری از ترشح عسل از زخم کمک می کند.

· بهتر است عسل را روی پانسمان پهن کنید و این ماده را به زخم بمالید تا اینکه عسل را به طور مستقیم روی زخم قرار دهید. پانسمان هایی که از قبل با عسل آغشته شده اند، به صورت تجاری در دسترس هستند و جایگزینی موثر و منظم دارند.

· آبسه، زخم های حفره ای یا عمیق به میزان بیشتری از عسل نیاز دارند که به اندازه کافی در عمق بافت های زخم نفوذ کند.

سخن آخر

تحقیقات گسترده ای وجود دارد که درمان زخم عفونی با عسل و بهبود زخم های مختلف را ثابت می کنند. شواهد خوبی وجود دارد که عسل فعالیت های زیستی دارد که پاسخ ایمنی را تحریک (بنابراین رشد بافت ها را برای ترمیم زخم تقویت می کند) و التهاب را سرکوب می کند و باعث نابودی سریع اتولیتیک می شود.

باکتری ها در عسل رشد خوبی ندارند. همین نکته یکی از دلایلی است که عسل برای درمان زخم عفونی مفید است. به عبارت دیگر عسل باکتری ها را نابود می کند.

درمان زخم عفونی با عسل روشی قدیمی است؛ اما با سایر روش های درمانی جدید کارکرد یکسانی دارد که با نزدیک شدن به دوران پس از آنتی بیوتیک، در حال کشف مجدد آن هستیم.

ww.verywellhealth.com, www.dermnetnz.org Source: