شناخت و بررسی انواع زخم عفونی

زخم ها را می توان بر اساس علت، محل وقوع، میزان وسعت و آلوده بودن یا نبودن آن طبقه بندی کرد و طبق این دسته بندی، انواع زخم عفونی را شناخت. میکروارگانیسم هایی که به طور معمول زخم و پوست را آلوده می کنند، به محیط اطراف، وضع ایمنی فرد و مقدار زخم بستگی دارند.

باکتری ها و قارچ ها و ویروس ها اصلی ترین عوامل عفونت پوست و زخم ها هستند. در ادامه به بررسی انواع زخم های عفونی و علل آن ها می پردازیم.

انواع زخم عفونی و عفونت های موجود

همان طور که اشاره شد، باکتری ها و قارچ ها و ویروس ها عوامل عفونت زخم هستند. باکتری ها بر اساس محیط رشد خود تقسیم بندی می شوند. آن هایی که در هوا رشد می کنند که به آن ها هوازی می گویند، آن هایی که در محیط های با اکسیژن کم رشد می کنند و آن هایی که در محیط تقریبا بدون اکسیژن قابلیت رشد دارند. 

در ادامه به بررسی انواع زخم عفونی و علائم و دلایل آن پرداخته شده است.

عفونت های سطحی پوست

این نوع عفونت ها معمولا در سطح پوست ایجاد می شوند اما ممکن است در لایه های زیرین عمیق تر باشند.

عفونت های باکتریایی معمولا توسط باکتری های فلور ایجاد می شوند؛ مانند گونه های استاف و استرپتوکوک.

هم چنین ممکن است ناشی از باکتری هایی باشد که در برابر آنتی بیوتیک ها مقاوم هستند؛ مانند متی سیلین مقاوم به استافیلوکوکوس اورئوس.

عفونت های زخم ممکن است به دلیل گونه های  باکتریایی ویبریو یا آئروموناس منتقل شده در آب باشد. 

هنگامی که زخم ها عمیق تر باشند، عوامل عفونت زا معمولا شامل بی هوازی هایی مثل باکتروئیدس هستند.

انواع عفونت های باکتریایی پوست شامل موارد زیر است.

• فولیکولیت ، فورونکل و کاربونکل؛
• جراحات و تاول های پوستی؛
• زخم های فشاری مثل زخم بستر، که در مواردی که بیمار به مدت طولانی بی حرکت بوده است مانند بیماران در مراکز درمانی، مشاهده شده است. این نوع زخم ها معمولا توسط باکتری های مختلفی به وجود می آیند که شناخت آن کمک بزرگی به درمان می کند؛
• سلولیت عفونی، که معمولا بافت زیر پوستی را درگیر کرده و باعث قرمزی و تورم می شود؛
• باکتری گوشت خوار، عفونتی جدی و غیر معمول که به سرعت گسترده شده و پوست و گوشت و چربی ناحیه را از بین می برد.

از دیگر موارد عفونت های سطحی می توان به قارچ ها اشاره کرد که در نواحی مرطوب پوست امکان رشد دارند.

هم چنین زگیل های معمولی ناشی از ویروس HVP در این دسته قرار می گیرند.

نیش و یا گزیدگی

عفونت های ناشی از گزش و نیش، تمایل به بازتاب میکروارگانیسم های موجود در بزاق و دهان انسان یا حیوان دارند که باعث ایجاد زخم می شوند. 

گاز گرفتگی انسان ممکن است با انواع باکتری های هوازی یا غیر هوازی که بخش طبیعی از دهان هستند، آلوده را به محل زخم منتقل کند. 

بیشترین گاز گرفتگی گزارش شده ناشی از سگ و گربه ها بوده است و باکتری شایع آن پاستورلا مالتوسیدا است.

در مواردی نادر امکان انتقال ویروس هاری با گزش حیواناتی که واکسینه نشده اند، وجود دارد.

ایجاد زخم تروما

از دیگر انواع زخم عفونی، می توان به زخم تروما اشاره کرد. این زخم دسته ای وسیع از آسیب های ناشی از نیروهای فیزیکی است. زخم تروما شامل سوختگی، جراحات شدید و آسیب های خرد کننده مثل تصادف با وسایل نقلیه، بریدگی با چاقو و … است. 

مقدار و نوع عفونتی که زخم تروما ایجاد می کند به محل اولیه آسیب، میزان آسیب ، میزان میکروارگانیسم های موجود روی پوست فرد و وضعیت ایمنی بدن او بستگی دارد. 

زخم هایی که در ابتدا آلوده هستند، مثل سوختگی یا خاکی که در محل تصادف ممکن است وجود داشته باشد، در معرض حادتر شدن شرایط هستند. لازم به ذکر است که معمولا زخم های عمیق و آلوده، بیش از یک نوع میکروارگانیسم دارند.

یک زخم عمیق و دارای سوراخ ممکن است باعث رشد باکتری های غیر هوازی شود و بیماری کزاز را در پی داشته باشد. البته با توجه به ایمن شدن مردم در برابر کزاز، این اتفاقی نادر است ، اما توجه به آن تضمین کننده سلامت و ایمنی خواهد بود.

واکسیناسیون افراد بزرگ سال در هر 10 سال، دیگر توصیه نمی شود؛ اما، مشورت با پزشک در این موارد ضروری است.

واکسیناسیون مجدد اغلب به طور اورژانسی و هنگامی که بیمار زخمی که نیاز به بخیه دارد، صورت می گیرد. مخصوصا اگر 5 سال از آخرین دوز دریافت واکسن او گذشته باشد.

زخم پس از عمل جراحی

محل های جراحی، معمولا پس از جراحی توسط پوست خود فرد یا میکروارگانیسم های عفونی سطحی، آلوده می شوند. هم چنین امکان آلودگی آن ها با قرارگیری در معرض میکروارگانیسم های بیمارستان وجود دارد.

باکتری های بیمارستانی اغلب مقاومت زیادی برابر آنتی بیوتیک ها از خود نشان می دهند. 

زخم های پس از جراحی هم به صورت سطحی با باکتری های هوازی و هم عمقی با باکتری های غیر هوازی امکان آلودگی دارند.

زخم ناشی از سوختگی

آخرین دسته بندی از انواع زخم عفونی، زخم ناشی از سوختگی است. زخم سوختگی ممکن است به علت آفتاب سوختگی و نور خورشید، مایعات قابل اشتعال، آتش سوزی، مواد شیمیایی، برق و به صورت نادر تابش هسته ای اتفاق بیفتد.

سوختگی درجه یک، لایه اپیدرم روی پوست را درگیر می کند. سوختگی درجه دو، به داخل لایه های پوستی نفوذ کرده و سوختگی درجه سه به تمام لایه های پوست وارد شده و به بافت آسیب جدی وارد می کند.

زخم های ناشی از سوختگی در ابتدای امر استریل هستند، اما به دلیل بافت مرده درون آن ها و از بین رفتن لایه محافظتی پوست، به سرعت توسط باکتری های عفونت زا احاطه می شوند.

فرد دچار سوختگی، در معرض زخم عفونی و نارسایی عضو است. عفونت های اولیه معمولا باکتریایی هستند.

عفونت های قارچی ناشی از کاندیدا، آسپرژیلوس و فوزاریوم ممکن است در ادامه به وجود آیند؛ زیرا با درمان ضد باکتریایی امکان مهار آن ها وجود ندارد. هم چنین عفونت های ویروسی ناشی از تبخال هم، امکان به وجود آمدن دارند.

نتیجه گیری

با شناخت انواع زخم عفونی، علائم و دلایل آن می توانید تا حدودی در اوایل ایجاد زخم، جلوی پیشرفت و عفونت بیشتر را بگیرید. اگر تشخیص دادید زخمتان جزو دسته های خطرناک است، سریعا برای درمان به مراکز درمانی مراجعه کنید؛ هم چنین اگر در بررسی و تشخیص دچار شک و تردید هستید، باید توسط پزشک متخصص بررسی شوید.

یادتان باشد بی دقتی و سهل انگاری در این مورد، عواقب غیر قابل جبرانی برای شما خواهد داشت و ممکن است حتی به از کار افتادگی یا قطع قسمتی از بدن شما منجر شود.