پانسمان زخم نقره چیست و چه کاربردهایی دارد؟

پانسمان نقره چیست و برای چه زخم هایی کاربرد دارد؟

زخم های مزمن به عنوان یک مسئله ی مهم در سطح بهداشت و سلامت جهانی شناخته می شوند. نگرانی در مورد این زخم ها، تعداد و انواع میکروارگانسیم های ساکن در زخم و توانایی سیستم ایمنی در کنترل تکثیر آن ها برای جلوگیری از عفونت زخم است. برای پیشگیری از عفونت کردن زخم های مزمن، لازم است تا از فعالیت باکتری و سایر میکروارگانسیم های مضر جلوگیری شود که یکی از الزامات این کار، اعمال پانسمان زخم مناسب و مداخلات ضد میکروبی است. برخی شواهد مبنی بر اثر بخشی نقره و پانسمان زخم نقره که حاوی یون های نقره بوده و روی زخم های مزمن و عفونی است.

استفاده از پانسمان زخم حاوی نقره برای زخم های مزمن که در خطر عفونت هستند یا بخشی از آن دچار عفونت شده است، می تواند میکروارگانیسم های مضر و عفونت زا را از بین ببرد و در سرعت بهبود زخم موثر باشد.

زخم مزمن چیست و پانسمان نقره روی آن چه تاثیری می گذارد؟

ایجاد یک زخم مزمن به عوامل متعددی بستگی دارد. یکی از شایع ترین انواع زخم های مزمن، زخم پای دیابتی است که بر اثر فشار بر عروق محیطی و آسیب عصبی و اختلال در گردش خون، در بیماران دیابتی ایجاد می شود. خطر عفونی شدن زخم پای دیابتی به دلیل شرایط بیماری و کند بودن روند بهبودی زخم زیاد است. در نتیجه مهم است که زخم با استفاده از پانسمان های ضد میکروبی مناسب مانند پانسمان نقره پوشیده شود تا عفونت کاهش پیدا کند.

البته طیف گسترده ای از انواع پانسمان زخم ضد میکروبی برای مدیریت زخم مزمن وجود دارد. هدف کلی این پانسمان ها، کمک به بهبود زخم از طریق ایجاد و نگهداری یک محیط مرطوب و استریل است. پانسمان زخم آلژینات برای مثال، از پانسمان های اولیه و موثر برای مدیریت زخم های دارای ترشح است. یون نقره خاصیت ضد باکتری دارد و باعث کشته شدن میکروب ها شده یا سرعت رشد و تکثیر آن ها را کم می کند. پانسمان هایی که حاوی نقره هستند، بار میکروبی زخم را کاهش می دهند و محیطی ضد میکروب را در بستر زخم فراهم می کنند.

مزایای پانسمان نقره چیست؟

• خاصیت ضد میکروبی وسیع : بسیاری از انواع میکروارگانیسم های مضر و عفونت زا با یون نقره موجود در پانسمان نقره نابود می شوند.
• جلوگیری از عفونت : اگر تشخیص داده شود که زخم در معرض عفونت قرار دارد و امکان عفونت آن وجود دارد، می توان از پانسمان نقره استفاده کرد تا جلوی عفونت را گرفت.
• عفونت را کاهش می دهد: با از بردن میکروارگانیسم ها، عفونت زخم کاهش پیدا می کند و روند بهبود زخم سریع تر می شود.
• متالوپروتئینازهای زخم را تغییر می دهد

معایب پانسمان نقره

• ممکن است باعث ایجاد لکه بر روی زخم و پوست سالم شود
• ممکن است باعث سوزش یا حساسیت در برخی افراد شود

انواع پانسمان نقره کدام اند؟

زخم ها بسته به گستردگی و عمق، منبع ایجاد، محل زخم، ترشحات زخم و میزان عفونت، بسیار متنوع اند و هر زخم نیاز به نوع خاصی درمان و اعمال پانسمان زخم دارد. پانسمان نقره در اشکال مختلفی تولید می شود.

برخی رایج ترین انواع پانسمان نقره عبارتند از :

• فوم
• پانسمان هیدروژل
• پانسمان آلژینات
• اسپری نقره
• فلیم پلیمری
• پانسمان هیدروفایبر
• پانسمان هیدروکلوئید

انواع پانسمان نقره برای چه زخم هایی استفاده می شود؟

انواع پانسمان زخم نقره ممکن است به عنوان پانسمان اولیه یا ثانویه برای مدیریت زخم های حاد و مزمن، از جمله سوختگی، زخم های جراحی، زخم بستر، زخم پای دیابتی و بسیاری از انواع دیگر زخم مزمن و در معرض خطر عفونت استفاده شود.

پانسمان نقره برای زخم پای دیابتی :

زخم پای دیابتی، یکی از انواع زخم های مزمن است که افراد مبتلا به دیابت ممکن است به آن دچار شوند. این زخم ها به دلیل اختلال در گردش خون، نوروپاتی دیابتی و عدم مدیریت سطح قند خون در معرض خطر عفونت هستند و اگر مدیریت نشوند می توانند خطرناک شوند. زخم پای دیابتی درمان نشده، مستعد عفونت گسترده بوده و حتی ممکن است منجر به مرگ شود. در موارد حاد پزشک ممکن است قطع عضو را تجویز کند. بنابراین، زخم شدن پا در بیماران دیابتی باید جدی گرفته شود. پانسمان نقره، می تواند زخم پای دیابتی را بهبود بخشیده و از عفونت آن جلوگیری کند یا عفونت را کاهش دهد، بخصوص اگر در مراحل اول زخم از آن استفاده شود.

بسته به تشخیص پزشک و با توجه به نوع زخم پای دیابتی، باید از شکل مناسب پانسمان نقره، مانند پانسمان نقره نواری، آلژینات، یا هیدروکلوئید استفاده کرد.

پانسمان نقره برای زخم فشاری (زخم بستر) :

زخم بستر یکی دیگر از انواع زخم های مزمن است که به دلیل اعمال فشار بر اندام ها در یک نقطه که فشار بیشتر است رخ می دهد و معمولا در بیمارانی که مدت طولانی تحرک ندارند اتفاق می افتد. زخم بستر برای افرادی که دارای بیماری های زمینه ای همچون دیابت یا ضعف سیستم ایمنی و کهولت سن هستند ممکن است گسترده تر شده و دچار عفونت شود. کنترل زخم فشاری باید به موقع انجام شود و درمان به سرعت اعمال شود. پانسمان نقره را می توان بر روز زخم های دارای عفونت یا در آستانه ی عفونت قرار داد تا عوامل میکروبی را از بین برده یا کاهش دهد. در مورد زخم فشاری نیز بسته به محل و شدت زخم باید از انواع خاص پانسمان نقره استفاده کرد.

پانسمان نقره برای سوختگی :

سوختگی ممکن است برای هر شخصی ایجاد شود. منابع سوختگی ها مختلف است که بر میزان شدت آن نیز تاثیر دارد. علت بروز سوختگی ممکن است بر اثر تماس با حرارت، آتش، بخار فشار بالا، تماس با برخی مواد شیمیایی و یا جریان الکتریسیته ایجاد شود. سوختگی چند درجه داشته که بر اساس میزان عمق آن طبقه بندی می شود. زخم های ناشی از سوختگی نیز ممکن است به دلیل از بین رفتن لایه های پوست، دچار عفونت شوند. پانسمان نقره می تواند برای درمان سوختگی هایی که در معرض عفونت هستند یا عفونت کرده اند استفاده شوند.

چه زمانی نباید از پانسمان نقره استفاده کرد؟

استفاده از پانسمان های آغشته به نقره، به طور گسترده ای مورد استفاده قرار می گیرد و به عنوان یک پایه اصلی در مدیریت زخم در نظر گرفته می شود. بی شک، برای زخم هایی که در معرض عفونت هستند، استفاده از یک پانسمان زخم ضد میکروبی موضعی، مهم و اساسی است. با این حال، نباید از پانسمان نقره و دیگر پانسمان های ضد میکروبی به صورت بی رویه استفاده کرد.

برای زخم هایی که فاقد عفونت موضعی علنی یا پنهان هستند، نباید از پانسمان نقره استفاده کرد، مگر به صلاح دید پزشک و با دیدن نشانه های واضح از قرار گرفتن زخم در معرض خطر بالای عفونت.

مدت استفاده و موارد منع پانسمان نقره

پانسمان نقره معمولاً برای یک دوره‌ی حدود دو هفته استفاده و سپس بازبینی می‌شود: اگر علائم عفونت برطرف شده، به پانسمان معمولی تغییر می‌کند. این پانسمان برای افرادی که به نقره حساسیت دارند، هنگام MRI (باید پیش از آن برداشته شود)، در دوران بارداری و شیردهی بدون نظر پزشک و برای استفاده‌ی طولانی بی‌دلیل توصیه نمی‌شود. تغییر رنگ خاکستری موقت پوست اطراف زخم ممکن است دیده شود.