تجهیزات پزشکی پارساطب > مجله پزشکی پارسامگ > مراقبت از زخم > گزیدگی و زخم حیوانات > درمان گاز گرفتگی سگ: اقدامات فوری، واکسن هاری، عوارض و مراقبت از زخم
درمان گاز گرفتگی سگ: اقدامات فوری، واکسن هاری، عوارض و مراقبت از زخم
بعد از گاز گرفتن سگ، زخم را ۱۵ دقیقه با آب و صابون بشویید و همان روز برای واکسن هاری و کزاز به مرکز بهداشت بروید. گاز گرفتگی سطحی سگ خانگی، عوارض، پماد، عسل و جای زخم.
- نویسنده: واحد علمی پارساطب
- بررسی علمی: دکتر سیمین توکلی
- بهروزرسانی:
- ۱۱ دقیقه مطالعه
- ۴ دیدگاه
گازگرفتگی توسط سگها یکی از حوادث ناخوشایند و شایع است که بسیاری از صاحبان حیوانات خانگی ممکن است با آن روبهرو شوند. این وضعیت نهتنها میتواند برای فرد قربانی خطرناک باشد، بلکه برای صاحب سگ نیز چالشهای جدی ایجاد میکند.
در این مقاله، به بررسی علتهای اصلی گازگرفتگی، روشهای پیشگیری، و درمانهای فوری خواهیم پرداخت که میتوانند جان انسانها را در برابر این آسیبها حفظ کنند. همچنین، به نکاتی پرداختهایم که صاحبان سگ باید بدانند تا در صورت وقوع چنین حادثهای، واکنش مناسب نشان دهند و از آسیبهای بعدی جلوگیری کنند.
در ادامه، با ارائه راهکارهای درمانی موثر و دستورالعملهای دقیق، سعی داریم تا از تکرار این وقایع جلوگیری کرده و آگاهی بیشتری در این زمینه ایجاد کنیم.
بعد از گاز گرفتن سگ چه کنیم؟
- زخم را فوراً و دستکم ۱۵ دقیقه با آب روان و صابون بشویید؛ حتی اگر گاز گرفتگی سطحی است.
- خونریزی را با فشار گاز تمیز کنترل کنید و زخم را با پانسمان استریل بپوشانید.
- همان روز به واحد پیشگیری از هاری مرکز بهداشت یا اورژانس مراجعه کنید تا نیاز به واکسن هاری و کزاز بررسی شود.
- اگر سگ صاحب دارد، وضعیت واکسن آن را بپرسید و سگ را ۱۰ روز زیر نظر نگه دارید.
- قرمزی، تورم، چرک یا تب در روزهای بعد را جدی بگیرید.

علائم عفونت زخم گاز گرفتگی سگ چیست؟
علائم عفونت زخم گازگرفتگی سگ میتوانند از خفیف تا شدید متغیر باشند و بسته به شدت زخم و سیستم ایمنی فرد، تفاوتهایی را نشان دهند. برخی از علائم شایع عفونت عبارتند از:
- قرمزی و التهاب: اطراف زخم ممکن است قرمز و متورم شود که نشاندهنده واکنش بدن به عفونت است.
- درد و حساسیت: زخم ممکن است دردناک باشد و لمس آن احساس ناراحتی ایجاد کند.
- ترشح مایع یا چرک: وجود ترشح زرد یا سبز رنگ از زخم، معمولاً نشاندهنده عفونت است. این ترشحات معمولاً بوی بدی دارند.
- تب: بدن ممکن است به دلیل عفونت دچار تب شود، که این علامت معمولاً با احساس سردی و تعریق همراه است.
- گرم شدن محل زخم: اگر ناحیه زخم به لمس گرم باشد، احتمالاً عفونت وجود دارد.
- تورم غدد لنفاوی: در برخی موارد، عفونت میتواند باعث تورم غدد لنفاوی در نزدیکی زخم شود.
- رنگپریدگی پوست یا زخم سیاه: در موارد شدیدتر، پوست ممکن است رنگ پریده یا زخم سیاه شود که نشاندهنده آسیب به بافتها است.
در صورت مشاهده هرکدام از این علائم، بهتر است سریعاً به پزشک مراجعه کرده تا از بروز مشکلات جدیتری جلوگیری شود.

اقدامات لازم برای جلوگیری از عفونت زخم گاز گرفتگی سگ
برای جلوگیری از عفونت زخم ناشی از گاز گرفتن سگ، اقدامات زیر را انجام دهید:
- شستشوی زخم:
زخم را با آب گرم و صابون بشویید و مطمئن شوید که محل زخم کاملاً تمیز است. - استفاده از محلول شستشو:
در صورت در دسترس بودن، از محلول شستشوی زخم استفاده کنید تا باکتریها از بین بروند. - استفاده از آنتیبیوتیک موضعی:
پماد یا کرم آنتیبیوتیک را بر روی زخم استعمال کنید. - پوشاندن زخم:
زخم را با استفاده از یک بانداژ تمیز بپوشانید. - در صورت عمیق و جدی بودن زخم:
- یک پارچه یا بانداژ تمیز را روی زخم فشار دهید تا خونریزی متوقف شود.
- فورا به اورژانس مراجعه کرده و فرد را تحت مراقبت پزشکی قرار دهید.
- اگر خونریزی غیرقابل کنترل است یا فرد دچار احساس غش شده، با اورژانس پزشکی تماس بگیرید.
درمان زخم گاز گرفتگی سگ
درمان به موقع و دقیق زخم گازگرفتگی بسیار مهم است تا از عفونت و مشکلات جدیتر جلوگیری شود. مراحل درمانی برای مقابله با زخم گازگرفتگی به شرح زیر است:
- تمیز کردن زخم:
بلافاصله پس از گازگرفتگی، زخم را با آب و صابون ملایم تمیز کنید. اگر خونریزی وجود دارد، از یک پارچه تمیز یا بانداژ برای فشرده کردن زخم و متوقف کردن خونریزی استفاده کنید. از استفاده از الکل یا ید برای تمیز کردن زخم خودداری کنید، زیرا این مواد ممکن است زخم را بیشتر تحریک کنند. - ضدعفونی کردن زخم:
بعد از تمیز کردن زخم، از یک ضدعفونیکننده ملایم مانند پماد آنتیبیوتیک برای جلوگیری از عفونت استفاده کنید. - پوشاندن زخم:
اگر زخم به اندازه کافی عمیق است یا خونریزی دارد، بهتر است آن را با بانداژ تمیز بپوشانید تا از ورود باکتریها جلوگیری شود و زخم در برابر آلودگیها محافظت گردد. - مراجعه به پزشک:
حتی اگر زخم سطحی به نظر میرسد، مهم است که به پزشک مراجعه کنید. گازگرفتگی سگها میتواند باعث ورود باکتریهای خطرناک مانند بارتونلا (بیماری گربه گاز گرفته) یا کلستریدیوم شود که نیاز به درمان آنتیبیوتیکی دارند. - درمان آنتیبیوتیکی:
پزشک ممکن است آنتیبیوتیکهایی برای جلوگیری از عفونت تجویز کند. بسته به نوع و شدت زخم، درمان ممکن است به صورت خوراکی یا موضعی باشد. - واکسیناسیون ضد کزاز:
اگر گازگرفتگی از سگ یا حیوانات وحشی باشد، ممکن است پزشک واکسن کزاز را تجویز کند. کزاز میتواند از طریق زخمهای عمیق وارد بدن شود. - مراقبت از زخم:
باید مراقب تغییرات در وضعیت زخم باشید. اگر زخم دچار تورم، درد شدید، یا ترشحات عفونی شود، باید مجدداً به پزشک مراجعه کنید.
در نهایت، مراقبتهای بعدی بسیار مهم است. درمان صحیح و به موقع میتواند از بروز عوارض جدیتر جلوگیری کرده و به بهبود سریعتر زخم کمک کند.

آیا گاز گرفتن سگ نیاز به واکسن دارد؟
سگ مهمترین منبع هاری انسانی در جهان است و در ایران هم بیشتر موارد حیوانگزیدگی به سگ مربوط است. هر گاز گرفتگی یا خراش سگ که پوست را آسیب زده باید در واحد پیشگیری و درمان هاری مرکز بهداشت بررسی شود. اقدام بر اساس نوع تماس تعیین میشود:
| نوع تماس (طبقهبندی سازمان جهانی بهداشت) | نمونه | اقدام پیشگیری از هاری |
|---|---|---|
| گروه ۱ | لمس یا غذا دادن به حیوان، لیسیدن پوست سالم | واکسن لازم نیست؛ شستن محل کافی است |
| گروه ۲ | گاز گرفتگی سطحی پوست بدون خونریزی، خراش یا ساییدگی جزئی | شستشوی فوری و شروع واکسن هاری |
| گروه ۳ | گاز گرفتگی یا خراشی که پوست را سوراخ کرده و خون آمده، لیسیدن پوست زخمی یا مخاط | شستشوی فوری، واکسن هاری و ایمونوگلوبولین (سرم) هاری |
گاز گرفتگی سطحی سگ خانگی
سگ خانگی هم ممکن است واکسن هاری نداشته یا واکسنش بهروز نباشد. گاز گرفتگی سطحی که پوست را خراشیده، حتی بدون خونریزی، معمولاً واکسن لازم دارد؛ اما اگر سگ واکسینه، سالم و در دسترس باشد، پزشک ممکن است با ۱۰ روز زیر نظر گرفتن سگ، ادامهی واکسن را متوقف کند. زخم را مثل هر گاز گرفتگی دیگر بشویید و برای واکسن کزاز هم وضعیت خود را بررسی کنید.
چند ساعت بعد از گاز گرفتن سگ باید واکسن زد؟
هرچه زودتر؛ ترجیحاً در همان ۲۴ ساعت اول. اما حتی اگر دیرتر متوجه شدید، شروع واکسن تا پیش از ظاهر شدن علائم هاری لازم و مؤثر است و دیر شدن نباید باعث مراجعه نکردن شود.
اگر بعد از گاز گرفتن سگ واکسن نزنیم چه میشود؟
اگر سگ هاری نداشته باشد، اتفاقی نمیافتد؛ اما اگر سگ آلوده باشد، ویروس در طول چند هفته تا چند ماه از محل زخم به مغز میرسد و پس از ظاهر شدن علائم، هاری تقریباً همیشه کشنده است. چون از ظاهر سگ نمیتوان هاری را تشخیص داد و دورهی کامل واکسن عارضهی جدی ندارد، تصمیم را به مرکز بهداشت بسپارید.
عوارض گاز گرفتن سگ هار و سگ خانگی
| عارضه | زمان | نشانهها |
|---|---|---|
| عفونت زخم (پاستورلا، استافیلوکوک، استرپتوکوک) | ۱ تا ۳ روز | قرمزی، تورم، درد و چرک |
| عفونت کاپنوسیتوفاگا | ۱ تا ۱۴ روز | تب، تاول اطراف زخم، اسهال؛ در افراد بدون طحال یا الکلی شدید |
| آسیب تاندون، عصب یا استخوان | فوری | ضعف یا بیحسی انگشت، محدودیت حرکت |
| کزاز | ۳ تا ۲۱ روز | سفتی فک و گردن، اسپاسم |
| هاری (در سگ هار) | معمولاً ۱ تا ۳ ماه | تب، گزگز محل زخم، آبهراسی، بیقراری، فلج |
پماد آنتیبیوتیک و عسل برای زخم گاز گرفتگی سگ
پماد آنتیبیوتیک روی گاز گرفتگی سطحی پس از شستشو مشکلی ندارد، اما جای معاینه، آنتیبیوتیک خوراکی (که در بسیاری از گاز گرفتگیهای دست، صورت و زخمهای عمیق تجویز میشود) و واکسن را نمیگیرد. عسل خوراکی را روی زخم گاز گرفتگی نگذارید؛ استریل نیست. اگر پزشک پانسمان ضدمیکروب توصیه کرد، عسل طبی یا پانسمان نقره گزینههای رایجاند.
درمان گاز گرفتگی سگ در طب سنتی
روشهایی مثل ریختن پودر، خاکستر، قهوه، سیر یا روغن روی زخم گاز گرفتگی، نهتنها اثر ثابتشده ندارند، بلکه زخم را آلوده میکنند و شستشوی آن را دشوار میکنند. تنها اقدام اولیهی ثابتشده، شستشوی طولانی با آب و صابون و سپس مراجعه برای واکسن است.
رفع جای گاز گرفتگی سگ
جای گاز گرفتگی پس از بسته شدن کامل زخم کمکم کمرنگ میشود. برای کمک به این روند، تا ۶ ماه از جای زخم در برابر آفتاب محافظت کنید و پس از بسته شدن زخم، از سیلیکون شیت یا ژل سیلیکون استفاده کنید. جای زخمهای برجسته یا گود را متخصص پوست با روشهایی مثل لیزر بررسی میکند.
محلول شستشو، پانسمان و سیلیکون شیت
همهی انواع پانسمان زخمزخم گاز گرفتگی سگ و عفونتهایی که منتقل میکند
گاز گرفتگی حیوانات میتواند باکتریهای بیماریزای مختلفی را به بدن انسان منتقل کند. عفونتهای ناشی از گاز گرفتن سگ میتوانند بسیار جدی باشند و عوارض زیادی را برای انسان به همراه داشته باشند. بدون درمان مناسب، این عفونتها حتی میتوانند کشنده شوند. شایعترین عفونتهایی که از گاز گرفتن سگ قابل انتقال است عبارتند از:
1. کاپنوسیتوفاگا
این باکتری به طور طبیعی در دهان سگ و گربه زندگی میکند و در این حیوانات ایجاد بیماری نمیکند. با گاز گرفتن، این باکتری به زخمها وارد میشود و میتواند عفونت را در انسان ایجاد کند.
علائم عفونت کاپنوسیتوفاگا:
- تاول زدن در اطراف زخم
- قرمزی، درد و تورم در اطراف زخم
- تراوش از زخم
- تب
- سردرد
- اسهال و استفراغ
- درد مفاصل
این علائم ممکن است بین ۱ تا ۱۴ روز پس از گاز گرفتن ظاهر شوند. شرایط خاص فردی، مانند مصرف الکل، نداشتن طحال و وجود بیماریهایی که بر سیستم ایمنی تأثیر میگذارند، خطر ابتلا به این عفونت را افزایش میدهد. بدون درمان، عفونت کاپنوسیتوفاگا میتواند منجر به نارسایی کلیه، حمله قلبی و قانقاریا شود. بنابراین، در صورت مشاهده علائم، باید هر چه سریعتر به پزشک مراجعه کرد.
2. سپسیس
گازگرفتگیهایی که عفونی شوند و درمان نشوند، میتوانند به سپسیس منجر شوند، که یک واکنش شدید به عفونت است و میتواند تهدید کننده بین زندگی فرد باشد.
علائم سپسیس:
- دمای پایین یا بالا
- گیجی
- احساس خوابآلودگی شدید
- درد و ناراحتی شدید
در صورت شک به سپسیس، فرد باید فوراً به دنبال مراقبتهای پزشکی باشد. درمان معمولاً شامل آنتیبیوتیکها و مایعات داخل وریدی است.
3. هاری
گاز گرفتن سگ مبتلا به هاری میتواند این بیماری را به انسان منتقل کند. هاری یک عفونت ویروسی است و در صورت عدم درمان، کشنده خواهد بود. اگر اطلاعاتی از واکسیناسیون سگ در دسترس نیست و احتمال وجود هاری وجود دارد، فرد باید فوراً به پزشک مراجعه و واکسن هاری را دریافت کند.
علائم ابتلا به هاری:
- سردرد، تب و سایر علائم مشابه آنفولانزا
- ضعف
- احساس خارش در اطراف محل زخم
- آبهراسی
- اسپاسم عضلات، بیقراری و توهم
4. کزاز
گاز گرفتن حیوانات میتواند سبب ورود باکتری کزاز به بدن شود.
علائم کزاز:
- گرفتگی فک
- اسپاسم عضلانی، بهویژه در ناحیه معده
- مشکل در بلع
- سفتی عضلات
کزاز یک عفونت جدی است و در صورت عدم درمان میتواند کشنده باشد. در صورت بروز هر یک از این علائم، فرد باید به سرعت واکسن کزاز و آنتیبیوتیک دریافت کند. همچنین اگر از زمان آخرین واکسن کزاز بیش از پنج سال گذشته باشد، لازم است واکسن دوباره تزریق شود.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
مراجعه به پزشک بهویژه در شرایط زیر ضروری است:
- زخمهای عمیق یا بزرگ: زخمهایی که به بافتهای داخلی یا عضلات آسیب میزنند، نیاز به مراقبت فوری دارند.
- وجود علائم عفونت: اگر زخم قرمز، متورم، گرم و دردناک شده یا ترشحات غیرطبیعی داشته باشد، نیاز به درمان فوری آنتیبیوتیکی دارد.
- تب یا علائم عمومی بیماری: تب، خستگی، ضعف یا حالت تهوع پس از گاز گرفتگی میتواند نشانه عفونت باشد.
- خونریزی شدید: خونریزی که متوقف نمیشود
- وجود علائم کزاز: اگر گازگرفتگی از سگ یا حیوانات غیرخانگی باشد و زخم عمیق یا آلوده به خاک یا مواد خارجی شود، ممکن است نیاز به واکسن کزاز وجود داشته باشد. این عفونت نسبتاً جدی است و باید به محض مشاهده علائم یا شرایط ذکر شده به پزشک مراجعه کرد.
- شک در وضعیت سگ یا بهداشت آن: اگر در مورد واکسیناسیون سگ گازگیر یا وضعیت بهداشت آن شک دارید، باید به پزشک مراجعه کنید. این اقدام به جلوگیری از بیماریهای مشترک بین انسان و حیوان (مانند بیماری گربه گاز گرفته) کمک میکند.
- عدم بهبودی زخم : اگر زخم ناشی از گاز گرفتن به مرور زمان بهبود نیابد یا به نظر برسد که بدتر میشود، حتماً باید به پزشک مراجعه کنید. این میتواند نشانهای از عفونت باشد که نیاز به درمان فوری دارد.
- تورم غدد لنفاوی: اگر غدد لنفاوی نزدیک به زخم متورم شوند، این ممکن است نشانهای از عفونت باشد که نیاز به بررسی پزشکی دارد. تورم غدد لنفاوی نشاندهنده پاسخ سیستم ایمنی به عفونتها است و باید مورد توجه قرار گیرد.در مجموع، در صورت بروز هر یک از علائم فوق، اقدام به مراجعه به پزشک میتواند از عواقب جدی جلوگیری کند. حفظ سلامت خود و مراقبت از زخمها و شرایط عمومی بدن بسیار حائز اهمیت است.

کلام آخر
اگر گازگرفتگی سگ رخ دهد، شستشوی سریع و صحیح زخم میتواند احتمال عفونت را کاهش دهد. برای زخمهای سطحی، باید آنها را زیر آب ولرم بشویید و با آب و صابون به آرامی تمیز کنید و سپس با یک بانداژ تمیز بپوشانید. برای زخمهای عمیقتر، باید به پزشک مراجعه کنید تا زخم را با سرم بشویید و پانسمان کنید.
در صورت مشاهده علائم عفونت مانند سرخی، درد بیشتر، گرمای اطراف زخم، تورم یا تراوش از زخم، باید فوراً به پزشک مراجعه شود. پزشک ممکن است برای پیشگیری از عفونت، پماد آنتیبیوتیک تجویز کند و در برخی موارد نیز واکسنهای کزاز یا هاری توصیه خواهد شد.
برای مراقبت بهتر از زخمها و پیشگیری از عفونت، میتوانید از محصولات تخصصی زخم پارسا طب استفاده کنید. همچنین پیشنهاد میکنیم مقالات مفید ما در مورد زخم پای دیابتی و زخم بستر را مطالعه کنید و از اطلاعات و محصولات ما برای بهبود سریعتر زخمهای خود بهرهبرداری کنید. با خرید از سایت پارسا طب، به سلامتی خود اهمیت بیشتری بدهید!
سوالات متداول
❓ سؤال ۱: بعد از گاز گرفتن سگ، چه کارهایی باید انجام بدم؟
✅ اولین اقدام، شستوشوی زخم با آب و صابون به مدت حداقل ۵ تا ۱۰ دقیقه است تا باکتریها و آلودگیها از بین بروند. سپس، زخم را با یک پارچه تمیز یا گاز استریل بپوشانید و به پزشک مراجعه کنید.
❓ سؤال ۲: آیا بعد از گاز گرفتگی سگ، نیاز به تزریق واکسن هاری هست؟
✅ اگر سگ واکسینه نشده یا وضعیت واکسیناسیون آن نامشخص است، پزشک ممکن است تزریق واکسن هاری را توصیه کند.
❓ سؤال ۳: چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنم؟
✅ در صورت وجود زخم عمیق، خونریزی شدید، علائم عفونت (مانند قرمزی، تورم، درد شدید یا ترشح چرک)، یا اگر وضعیت واکسیناسیون سگ نامشخص است، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید.
❓ سؤال ۴: آیا نیاز به مصرف آنتیبیوتیک دارم؟
✅ پزشک ممکن است برای جلوگیری از عفونت، آنتیبیوتیک تجویز کند. این تصمیم بستگی به عمق و شدت زخم، محل آن و وضعیت سلامتی شما دارد.
❓ سؤال ۵: چگونه میتوانم از گاز گرفتگی سگ جلوگیری کنم؟
✅ برای پیشگیری:
- از نزدیک شدن به سگهای ناشناس خودداری کنید.
- هنگام بازی با سگها، از حرکات ناگهانی یا تحریکآمیز پرهیز کنید.
- به کودکان آموزش دهید که به سگها نزدیک نشوند و آنها را تحریک نکنند.
منابع
- World Health Organization. WHO Expert Consultation on Rabies, third report. Technical Report Series 1012, 2018.
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Capnocytophaga; Rabies: what to do after a bite.
- Rothe K, et al. Animal and human bite wounds. Dtsch Arztebl Int. 2015;112(25):433-43.
بررسی و تأیید علمی توسط دکتر سیمین توکلی
پژوهشگر ارشد زخم و عضو کمیته علمی انجمن زخم کانادا
مطالب ارائهشده صرفاً جنبه آموزشی دارند و جایگزین تشخیص، مشاوره یا درمان پزشکی نیستند.
سؤالی دارید؟
برای انتخاب محصول مناسب، کارشناسان پارساطب راهنماییتان میکنند.
محصولات مرتبط
همه محصولات۴ دیدگاه
-
-
با توجه به توضیحاتی که دادید (تورم، کبودی و خارج شدن هوا با فشار)، حتماً باید هرچه سریعتر به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.
گازگرفتگی سگ — even اگر خونریزی نداشته باشد—می تواند باعث عفونت عمقی، آسیب عضله یا ورود هوا به بافت شود که موضوع سادهای نیست و نیاز به معاینه، شست و شوی تخصصی زخم و در صورت لزوم تزریق واکسن کزاز و بررسی هاری دارد.
لطفاً خوددرمانی نکنید و مراجعه را به تعویق نیندازید.
-
-
سلام از کجا بفهمم سگی گه گازم گرفته هاری داشته یا نه ؟؟
-
سلام در صورت وجود زخم عمیق، خونریزی شدید، علائم عفونت (مانند قرمزی، تورم، درد شدید یا ترشح چرک)، یا اگر وضعیت واکسیناسیون سگ نامشخص است، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید.
-























سلام شگ پای منو گاز گرفت یه کم پوستم رفته تو و فشار میدم هوا خارج میشه اصلا خونی نمیاد به جز خونی که از همون اول گاز گرفتگی بود یه کم ورم کرده محل گاز که ماهیچه پشت پام هست و کبود شده